Ciekawostka

Polski

Jak bardzo dobrze wszyscy wiemy okna to nie tylko szyby, której mają dostarczać nam cennego światła do pomieszczenia z zachowaniem wszystkich najważniejszych parametrów takich jak np. współczynnik przenikania ciepła U. Okna to również sposób ozdabiania różnorakich budowli. Witraż najbardziej kojarzy nam się z kaplicami, dużymi kościołami, ale również maleńkimi kapliczkami w różnych rejonach świata.

Jak wygląda witraż każdy wie, jednakże jaka jest jego historia to już tylko nieliczni. Jeszcze mniej osób wie jakie są techniki ich wykonywania. Dzisiaj pragniemy się podzielić z wami tymi informacjami.

Do powstania techniki witrażu najprawdopodobniej przyczyniły się bizantyńskie mozaiki. W Europie pierwsze witraże pojawiały się we Francji, a także w Niemczech, skąd pochodzi najstarszy udokumentowany fragment witrażu. Nazwany jest Okrąg z Wissenburga, a jest on datowany na IX wiek. Samo stosowanie szkieł w oknach natomiast miało miejsce dużo wcześniej.

W Polsce technikę witrażu zaczęto stosować dopiero w XIV wieku, a największym ośrodkiem produkcji był Toruń. Wyrabiane w tym mieście witraże cechowały się tak wysoką jakością artystyczną, że sami biskupi składali na nie zamówienia.

Dziś największe zespoły witraży gotyckich zachowały się w Krakowie. Np. 115 kwater w oknach absydy kościoła Mariackiego, około 20 szyb klasztoru dominikańskiego oraz 45 szyb z kościoła Bożego Ciała.

 

Teraz czas, żeby opisać techniki wirażowania:

a) Ołów – najstarsza technika, tradycyjna, a kojarząca się głównie z witrażem sakralnym. Kawałki szkła owijane są giętkimi profilami z ołowiu. Krawędź szkła umieszcza się w szczelinie profili, a następnie lutem łączy się końce.

b) Tiffany – najpopularniejsza obecnie technika tworzenia witraży. Nazwa pochodzi od nazwiska jej twórczy czyli Louisa Comforta Tiffany’ego. Zamiast używania ołowianych profili, używa się w niej taśmy miedzianej, którą owija się każdy element szklany. Pozwala to na znacznie subtelniejsze rysowanie linii szkła, a to prowadzi do tworzenia bardzo finezyjnych kształtów. Elementy owinięte miedzią są ze sobą lutowane cyną.

c) Witraż angielski – tutaj nie potrzeba wycinać żadnych elementów szkła. Po prostu na szybę nakleja się wyrysowaną wcześniej, ubarwioną naklejkę, która przyozdobi okna za niższą cenę.